- This topic has 0 odgovora, 1 glas, and was last updated 1 godina, 1 mesec ranije by Jeremić Ljiljana.
-
AutorČlanci
-
06.07.2023 u 12:16 #567486
Jeremić Ljiljana
UčesnikFiloksera vinove loze je lisna vaš koja je poreklom iz Sjedinjenih Država, gdje se hrani lišćem i korijenjem američke loze. U Evropu je preneta u XIX veku, gde se brzo raširila i napravila pustoš na evropskom kontinentu, preteći da potpuno uništi vinovu lozu.
Filoksera je vaš dužine od 0,7 do 1,4 mm žuto smeđe boje. Morfološki se razlikuje više sojeva. Vaši koje žive i razvijaju se na listu, takozvane listašice, imaju kratku rilicu (sisaljku) i glatke su. Vaši koje žive na korenu, takozvane korenašice imaju dugu rilicu i na leđima imaju izrasline ili bradavice.
Na evropskoj lozi celokupan razvoj ove vaši odvija se na korenu. Razvoj je partenogenetski, a vaš prezimljava u obliku larve. Kao posledica uboda vašiju na korenu, stvaraju se sitne i krupne izrasline. Ove izrasline sprečavaju normalan protok sokova i hrane kroz koren, pa na kraju koren izumire i propada.
Na američkoj lozi vaš oštećuje list i na njemu se razvija. Sa lica lista se vide ubodi , a na naličju lista se stvaraju zadebljanja guke u kojima žive vaši. Kod američkih loza vaš ne može da probije plutasti sloj koji se nalazi na korenu.
Biologija vaši – Zimski period prezimljava u stadijumu jajeta, na kori vinove loze. Iz zimskih jaja u proleće (april.maj) se u fazi otvaranja pupoljaka pojavljuju vaši osnivačice koje naseljavaju mlado lišće, počinju ishranu i formiraju na naličju lista karakteristične guke. U gukama vaši osnivačice polažu oko 500-600 jaja. Jedinke zadnje generacije, iz zaraženog lišća spuštaju se u zemlju i zavlače do dubine od 1 metra, gde se hrane korenjem i tako završavaju razvoj. Tokom jeseni na korenju se razvijaju krilati oblici štetočine, koji napuštaju zemlju i sele se na lišće vinove loze. U toku 24 sata polažu dva tipa jaja, veća iz kojih se razviju ženke i manja iz kojih nastaju mužjaci. Ova polna generacija nakon kopulacije, odlaže zimska jaja i završava potpuni godišnji ciklus.
Otpornost korena američke loze na ubode filoksere iskorišćena je tako što se evropska loza kalemi na koren američke i na taj način je sačuvana od potpunog propadanja. Danas je uglavnom sva loza koja se gaji u Evropi kalemljena na podloge američke loze. Mali deo evropske loze opstao je na terenima sa peskovitim zemljištem na kojima filoksera ne može da se razvija.
Štete od filoksere danas mogu nastati u zasadima loznih podloga gde svojim dejstvom oslabljuju i usporavaju dozrevanje I zbog toga u toku zime može doći do izmrzavanja.
Suzbijanje filoksere se izvodi u matičnjacima primenom preparata koji su kombinacija biljnih ulja i fungicida na bazi bakra, kao što su Plavo ulje, Crveno ulje u vreme mirovanja vegetacije. U toku vegetacije suzbijanje na listu se izvodi insekticidima na početku formiranja prvih guka. Može se izvršiti I mehaničko odstranjivanje zaraženih listova i njihovo iznošenje iz vinograda i uništavanje.
Savetodavac za zaštitu bilja
dipl.ing.Ljijana Jeremić
-
AutorČlanci
- Morate biti prijavljeni da biste odgovorili u ovoj temi.